Hoe schrijf je voor websites: de tien gouden regels

Goed geschreven content houdt de aandacht van de lezers vast. Sommige schrijftips moet je kennen, of je nu de inhoud van een website, een dagblad of een papyrusrol schrijft. Andere regels zijn vooral relevant voor schrijvers voor websites, waar de lezer een aandachtsspanne van 15 seconden of minder heeft en je populariteit wordt bepaald door de willekeur van zoekmachines.

Volg deze principes om ervoor te zorgen dat de inhoud van je website de aandacht krijgt die het verdient:

Ken je doelgroep

Het klinkt als een open deur, maar veel mensen zetten hun pen op papier of vingers op het toetsenbord voordat ze denken aan wie ze proberen te bereiken. Stel jezelf deze vragen voordat je begint met schrijven:

  • Wat is mijn primaire doelgroep?
  • Hoe zit het met een secundaire doelgroep dat mijn primaire doelgroep kan beïnvloeden en informeren?
  • Hoe vindt mijn doelgroep mijn site?

Stel dat je een website maakt voor een meubelmaker. Je primaire doelgroep zijn potentiële klanten die je site aanklikken als je ze een bericht stuurt via werkspot. Maar je secundaire doelgroep is veel breder: die bestaat ook uit het netwerk van bestaande klanten, collega-meubelmakers, interieurdesigners en iedereen die misschien je diensten nodig heeft in de toekomst.

Je moet ervoor zorgen dat je inhoud zowel benaderbaar als interessant is voor al deze doelgroepen.

  • Wat voor soort vragen kunnen deze groepen stellen over een bepaald onderwerp?
  • Waar zijn ze het meest actief online?
  • Wat voor informatie hebben ze nodig?

Je doelgroepen vindt webcontent via veel verschillende wegen, niet alleen via jouw berichten op werkspot, maar ook via sociale media, links van andere websites, je e-mail signatuur en de resultaten van zoekmachines.

Die laatste methode is vooral belangrijk wanneer je een website maakt. Tekst kan extreem goed geschreven en informatief zijn, maar als het niet geoptimaliseerd is voor zoekmachines, is de kans groot dat weinig mensen het zullen vinden.

Denk nog eens aan je doelgroep: welke zoektermen zouden ze in Google intypen? Zorg ervoor dat je die termen in koppen en subkoppen opneemt.

Schrijf de belangrijkste informatie bovenaan

Weblezers hebben een zeer korte aandachtsspanne, ze beslissen of je site de juiste is binnen enkele seconden.

Zorg er dus voor dat je niet start met ‘welkom op onze site, wij zijn...’. Voor de bezoeker zit hier geen informatie in. En als er geen informatie is, is je bezoeker weg.

Structureer je inhoud als een omgekeerde piramide. De belangrijkste informatie staat bovenaan de pagina. Daarna volgt de meer specifieke informatie. Eindig met details.

Een pagina over het maken van houten banken:

De meest relevante informatie zet je bovenaan de pagina:

  • dat je banken verkoopt,
  • die je zelf maakt van hout.

Specifiekere informatie volgt daarna:

  • het soort banken dat je al hebt gemaakt ,
  • reviews van blije mensen met hun bank.

De minder belangrijke informatie verschijnt onderaan de pagina:

  • waar je werkplaats staat,
  • met wie je samenwerkt,
  • de links naar welke andere meubels je nog meer maakt.

Een pagina over wetenschappelijke onderzoek:

De meest relevante informatie zet je bovenaan de pagina:

  • dat je wetenschappelijk onderzoek doet naar nierkanker,
  • dat bepaalde mensen zich kunnen aanmelden
  • dat het een grote doorbraak kan betekenen die velen kan helpen.

Specifiekere informatie volgt daarna:

  • wat nierkanker is,
  • welke doorbraak dit is,
  • wie mee kunnen doen
  • wat meedoen betekent.

De minder belangrijke informatie verschijnt onderaan de pagina:

  • dat dit onderzoek in samenwerking is met vier andere instituten
  • dat dit onderzoek onderzoeksgeld heeft gekregen van KWF (vergeet niet uit te leggen wat dat is)

Maak je tekst scanbaar

Probeer de volgende keer dat je een webpagina opent die je nog niet eerder hebt gezien er eens op te letten hoe je leest. Lees je elk woord vanaf het begin tot het einde? Of springt je oog in het rond, op zoek naar de informatie die je nodig hebt?

De meeste weblezers lezen niet, maar scannen om het specifieke stukje informatie te vinden dat ze zoeken. Als ze het niet gemakkelijk vinden, gaan ze je site af. Zorg er dus niet alleen voor dat de belangrijkste informatie bovenaan staat, maar zorg er ook voor dat de tekst te scannen is.

Gebruik geen aanwijsvormen ‘zoals eerder gezegd’, ‘zoals je hierboven las’. Mensen moeten op elk moment van je tekst in kunnen stappen.

Gebruik in plaats van lange alinea’s vol tekst opsommingstekens of cijferlijsten. Organiseer de inhoud van je pagina in kolommen. Gebruik subtitels. Maak een inhoudsopgave.

Voeg altijd witruimte toe.

Dit is de lege ruimte die alinea’s, afbeeldingen en andere elementen op je webpagina omringt. Dit is geen verspilde ruimte. Comfortabele hoeveelheden wit rond de tekst maken het leesbaarder en leuker om te lezen.

Schrijf alsof je tegen een kind praat

Jip-en-Janneke-taal dus. Korte zinnen. Simpele zinnen. Ook als je doelgroep vijftig is. Ook als je doelgroep Nederlands als moedertaal heeft en hoogopgeleid is. Ook als je doelgroep specialistisch is.

Elk onderzoek wijst het uit: elke online doelgroep houdt van simpel. Niet omdat ze volzinnen niet kunnen lezen, maar omdat ze dat niet willen. Als ze willen lezen pakken ze een roman. Als je iemand online ergens toe wil bewegen, zorg dan dat het doel van je tekst ook bij vluchtig scannen blijft hangen.

Als je niet zeker weet op welk niveau je schrijft, test het dan:

Als je mensen nergens toe wilt bewegen, hou vooral vast aan je eigen stijl. Dat doe ik ook.

Maar weet dat het je lezers kan kosten.

Schrijf actieve zinnen

Vermijd voltooid deelwoorden en spreek de lezer het liefst direct aan:

Schrijf niet

“Wij zijn een samenwerkingsverband van vijf instituten en hebben een financiering gekregen van de KWF,

schrijf

“Wij werken samen met 1,2,3,4. Dit belangrijke onderzoek voeren we uit dankzij een financiële bijdrage van KWF Kankerbestrijding.”

Schrijf niet

“Eikenhouten banken kunnen worden besteld op deze website”,

schrijf

Je kunt eikenhouten banken bestellen op deze website.”

Een actieve stem helpt bij het maken van beknopte, leesvriendelijke zinnen. Het is ook directer; als je rechtstreeks tegen het publiek spreekt (“Je kan” of “U/Je kunt” afhankelijk van je voorkeur) houd je de aandacht meer vast.

Vertel het niet, bewijs het.

Oftewel ‘show, don tell’. Schrijf niet alleen abstract over wat je wil bereiken, blijf niet hangen in generieke leuzen. Specifieke voorbeelden uit de praktijk helpen de lezers om je boodschap beter te begrijpen en te visualiseren. Dit is het verschil:

Generiek

Dit is de best gemaakte houten bank op de markt.

specifiek

Ik maak de banken op maat voor elke woonsituatie. Ik gebruik daarbij eikenhout van een oude kerkvloer, zo houd ik mijn producten duurzaam.

Generiek

Bij ons onderzoek stellen we de patiënt centraal.

specifiek

Heeft u nog vragen over het onderzoek? Bij ons kunt u meteen terecht. Neem direct contact op met het team:

De meer specifieke, beschrijvende productinformatie helpt ook met je zoekmachine-optimalisatie. Het geeft klanten de informatie die ze nodig hebben om aankopen te doen, of patiënten het vertrouwen dat zij belangrijk zijn.

Vermijd jargon

Het web is voor iedereen, niet alleen voor experts. Zorg er dus voor dat de informatie begrijpelijk is voor een niet-specialist. Spel acroniemen de eerste keer dat je ze gebruikt. Leg complexe termen uit. Zorg voor hyperlinks naar andere artikelen waar de lezers meer achtergrondinformatie over een bepaald onderwerp kunnen krijgen.

Deze tip is vooral belangrijk als je in een vaktechnische branche werkt, maar je wilt dat je website ook niet-deskundige klanten aantrekt. Vergeet niet dat je moet schrijven voor je publiek en niet voor je collega’s.

Mix je woordkeuze

Je hebt waarschijnlijk favoriete woorden, die overal terugkomen in je teksten. Knip-en-plak je tekst eens in een wordcloud en kijk welke patronen je ziet. Om je publiek te blijven boeien, kun je de veelgebruikte woorden in je teksten afwisselen met synoniemen. Dat is ook goed voor je zoekmachine-optimalisatie.

De uitzondering:

Let er op dat de woorden voor je producten overal hetzelfde zijn. Dus niet de ene keer een ‘bank’ en de andere keer een ‘zetel’ aanbieden. Niet praten over nierkankeronderzoek en dan op de volgende pagina verwijzen naar niercelcarcinoom-research.

Leg de belangrijke namen vast en gebruik ze consequent, niet alleen op je website, ook in telefoongesprekken met een patiënt of op een wervende poster.

Vergeet het beeld niet

Buitenbank Boukje van meubelmaker Bas

Foto’s, infographics of video’s helpen je tekst te scannen en houden de aandacht van de lezer erbij. Een gemakkelijk te lezen grafiek of infographic kan een complexer onderwerp beter uitleggen dan tekst alleen. Afbeeldingen helpen daarnaast om tekst op te splitsen, waardoor je pagina makkelijker te lezen is.

Als je niet zoveel van beeld weet zijn er nog steeds veel manieren om afbeeldingen op je website te gebruiken. Je kunt ook online tools gebruiken zoals Canva of Piktochart.

Bouw je inhoud op in lagen

Het mooie van een website is dat het gemakkelijk is om lezers van de ene pagina naar de andere te leiden. Je zou er voor kunnen kiezen om de informatie die in de onderkant van je pyramide valt in een diepere laag te zetten. Zo hou je je pagina’s ‘schoon’.

Je kan je lezers ook meer geweldige inhoud laten vinden door bepaalde woorden of zinnen te koppelen aan andere artikelen, vooral die op je eigen website.

Het maken van deze interne links binnen je eigen site helpt ook je zoekmachine-optimalisatie, maar houd er rekening mee dat links altijd relevant moeten zijn. Als je je tekst overlaadt met links weten mensen niet waar ze op moeten klikken. Google raadt aan het aantal hyperlinks op een pagina te houden tot een “redelijk aantal”.

Ben je klaar om voor je eigen website te schrijven?